> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://ontraadseld.nl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Botsende melkwegcluster blijkt vol kleine klonten donkere materie
- URL: https://ontraadseld.nl/botsende-melkwegcluster-blijkt-vol-kleine-klonten-donkere-materie/
- Published: 2026-10-06T18:00:06.000Z
- Updated: 2026-10-11T14:02:42.000Z
- Author: Ontraadseld
- Tags: Ruimte & Sterrenkunde

Ergens op 3,5 miljard lichtjaar afstand botsen twee reusachtige groepen sterrenstelsels frontaal op elkaar. Het resultaat heet Abell 2744, en astronomen noemen het niet voor niets "Pandora's Cluster": het is een van de meest chaotische plekken die we kennen in het heelal. Nieuw onderzoek laat zien dat deze chaos ook zichtbaar is in de donkere materie, de onzichtbare stof die clusters bij elkaar houdt.

Onderzoekers combineerden beelden van de Hubble-ruimtetelescoop en de James Webb-ruimtetelescoop om een soort zwaartekrachtskaart van Abell 2744 te maken. Dat kan dankzij een truc van Einstein: zware objecten buigen het licht van sterrenstelsels die er ver achter staan. Dit heet zwaartekrachtslens-effect. Hoe sterker het licht gebogen wordt, hoe meer massa er op die plek verborgen zit, ook als die massa onzichtbaar is.

Met deze methode brachten de wetenschappers niet alleen de grote massa van de hele cluster in kaart, maar ook kleinere klonten daarbinnen. Deze klonten heten subhalo's: compacte brokken donkere materie die als het ware meeliften in een grotere groep sterrenstelsels. Het totaal van al deze klonten noemen onderzoekers de subhalo-massafunctie, een soort telling van hoeveel klonten er van elke grootte zijn.

### Veel meer klonten dan verwacht

Om te checken of het aantal klonten in Abell 2744 normaal is, vergeleek het team de resultaten met computersimulaties van andere zware clusters, uit een project genaamd BAHAMAS. Die simulaties voorspellen hoeveel subhalo's je normaal gesproken zou verwachten in een cluster van dit formaat.

De uitkomst was opvallend: Abell 2744 bevat duidelijk meer kleine klonten donkere materie dan de simulaties voorspellen. Er is dus een systematisch overschot aan substructuur.

Betekent dit dat ons huidige model van donkere materie niet klopt? De onderzoekers denken van niet. Ze wijten het overschot vooral aan de extreem onrustige staat van Abell 2744 zelf. Deze cluster is namelijk geen rustig, uitgebalanceerd geheel, maar het product van meerdere botsingen die nog volop gaande zijn. Zulke chaos breekt grotere structuren mogelijk op in meer, kleinere brokken, wat precies verklaart waarom er meer klontjes te zien zijn.

**Wat betekent dit (nog) niet:** Dit is één meting van één bijzonder woelige cluster. De onderzoekers benadrukken zelf dat ze hun interpretatie, dat de chaos de oorzaak is en niet een probleem met onze modellen van donkere materie, pas echt kunnen bevestigen als ze dezelfde methode toepassen op een grotere groep clusters. Daarbij moeten zowel rustige als onrustige clusters zitten, om te zien of rustigere clusters inderdaad minder van dit overschot laten zien. Tot die tijd blijft het een aannemelijke verklaring, geen vaststaand feit.

Waarom is dit interessant? Donkere materie vormt zo'n 85 procent van alle massa in het heelal, maar we weten nog steeds niet precies waaruit het bestaat. Metingen zoals deze, van hoe donkere materie zich gedraagt tijdens extreme clusterbotsingen, helpen onderzoekers te testen of hun theorieën over donkere materie kloppen. Een cluster als Abell 2744 werkt daarbij als een natuurlijk laboratorium: een plek waar de omstandigheden zo extreem zijn dat je effecten kunt zien die in rustigere omgevingen verborgen blijven.

Bron: [The BUFFALO Survey: The Subhalo Mass Function for Abell 2744 with Strong+Weak Gravitational Lensing](http://arxiv.org/abs/2610.08919v1?ref=ontraadseld.nl)