> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://ontraadseld.nl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Een kosmische flits die 1000 seconden duurde: wat ging daar aan vooraf?
- URL: https://ontraadseld.nl/een-kosmische-flits-die-1000-seconden-duurde-wat-ging-daar-aan-vooraf/
- Published: 2026-10-02T06:30:15.000Z
- Updated: 2026-10-05T20:01:59.000Z
- Author: Ontraadseld
- Tags: Ruimte & Sterrenkunde

Normaal gesproken duurt een gammaflits, een extreem felle uitbarsting van straling uit de ruimte, maar een paar seconden. GRB 220627A deed er meer dan duizend seconden over. Dat is zo bijzonder dat astronomen spreken van een "ultralange" gammaflits. En die lange duur roept een lastige vraag op: wat voor object kan zo lang energie blijven leveren?

Gammaflitsen ontstaan vaak wanneer een zware ster instort tot een zwart gat, een zogeheten "collapsar". Normaal gesproken stort zo'n ster binnen enkele seconden tot minuten in elkaar en is de uitbarsting voorbij. Maar bij GRB 220627A bleef de bron actief gedurende duizenden seconden, verdeeld over twee felle periodes van straling met daartussen een rustige pauze van ongeveer 600 seconden (tien minuten). Dat past niet zomaar bij het gewone plaatje.

Een onderzoeksteam dook in de data van deze flits, gemeten door de Fermi-GBM telescoop die in de ruimte om de aarde draait. Ze keken niet alleen naar de totale uitbarsting, maar ook naar hoe het licht van seconde tot seconde veranderde. Daarvoor gebruikten ze een nieuwe methode om de data in optimale tijdsblokjes te verdelen, zodat ze subtiele veranderingen in het spectrum (de verdeling van de straling over verschillende energieën) konden opsporen.

Wat ze vonden is opvallend: tijdens de eerste uitbarsting was het licht "hard" en veranderde het langzaam van kleur. Tijdens de tweede uitbarsting was het licht juist "zachter" en veranderde het sneller. Deze overgang lijkt sterk op het patroon dat eerder is gezien bij een andere gammaflits, GRB 091024A, waarvan gedacht wordt dat die werd aangedreven door een magnetar: een extreem zwaar magnetisch, snel draaiend neutronensterretje.

Toch trekken de onderzoekers een andere conclusie voor GRB 220627A. De totale hoeveelheid energie die vrijkwam, was namelijk gigantisch: ongeveer 10 tot de macht 54 erg (dat is een 1 met 54 nullen, een onvoorstelbaar grote hoeveelheid energie). Dat is meer dan een magnetar ooit zou kunnen leveren, hoe snel hij ook draait. Daarom denken de onderzoekers dat deze flits toch is ontstaan door het instorten van een heel andere ster: een blauwe superreuzenster. Dat is een enorme, hete ster die veel groter is dan onze zon.

Zo'n superreuzenster heeft een dikke, uitgestrekte gaslaag om zich heen. Als die ster instort tot een zwart gat, kan er nog lang materiaal vanuit die gaslaag naar binnen blijven vallen. Dat verklaart waarom de energiebron zo lang actief kon blijven, en ook waarom er twee aparte uitbarstingen waren met een pauze ertussen.

**Wat betekent dit (nog) niet:** Dit is de analyse van één enkele gammaflits door één onderzoeksteam, geen bevestigd algemeen patroon. De onderzoekers laten zelf zien dat het lichtpatroon van deze flits sterk lijkt op dat van een magnetar-flits, terwijl de energie wijst op iets anders. Dat betekent dat je aan het lichtpatroon alleen niet kunt zien wat voor ster erachter zat: je hebt altijd de energie-metingen erbij nodig. Verder onderzoek naar meer van dit soort ultralange flitsen moet uitwijzen hoe vaak blauwe superreuzensterren hierachter zitten.

Dit soort onderzoek helpt astronomen beter te begrijpen welke sterren welke soorten kosmische explosies veroorzaken. Dat is belangrijk, want gammaflitsen behoren tot de felste gebeurtenissen in het heelal en vertellen ons iets over hoe de allerzwaarste sterren hun leven eindigen.

Bron: [Study of the Ultra-Long GRB 220627A: Exploring a Possible Blue Supergiant Collapsar Origin](http://arxiv.org/abs/2610.02889v1?ref=ontraadseld.nl)