> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://ontraadseld.nl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Hoe snel groeit het heelal? Nieuwe meting laat zien dat het antwoord nog niet vaststaat
- URL: https://ontraadseld.nl/hoe-snel-groeit-het-heelal-nieuwe-meting-laat-zien-dat-het-antwoord-nog-niet-vaststaat/
- Published: 2026-09-24T15:44:11.000Z
- Updated: 2026-09-27T08:03:48.000Z
- Author: Ontraadseld
- Tags: Ruimte & Sterrenkunde

Het heelal wordt groter, elke seconde weer. Maar hoe snel precies? Die vraag houdt sterrenkundigen al jaren bezig, en een nieuwe meting van bijna 400 sterrenstelsels laat zien dat we het antwoord nog steeds niet zeker weten.

De snelheid waarmee het heelal uitdijt heet de Hubble-constante. Je zou denken dat je die simpelweg kunt meten door te kijken hoe snel sterrenstelsels van ons wegbewegen. Het probleem is dat twee verschillende meetmethodes twee verschillende uitkomsten geven. De ene methode, gebaseerd op het licht van de oerknal, geeft een lagere waarde dan de andere methode, die kijkt naar sterren en sterrenstelsels dichter bij ons. Dit verschil noemen wetenschappers de "Hubble-spanning". Niemand weet nog waarom die er is.

### Een nieuwe meetlat

Een onderzoeksteam probeerde nu met een specifieke techniek dichter bij het antwoord te komen. Ze gebruikten de "tip van de rode reuzentak", een methode die kijkt naar de allerhelderste rode sterren in een sterrenstelsel. Dat type ster bereikt altijd ongeveer dezelfde helderheid op een bepaald moment in zijn leven. Daardoor werkt het als een soort standaardlamp: als je weet hoe fel zo'n ster écht schijnt, kun je uitrekenen hoe ver hij weg staat.

De onderzoekers pasten deze methode toe op bijna 400 sterrenstelsels. Ze kalibreerden hun metingen met twee bekende, betrouwbare afstandsmeetpunten: de Grote Magelhaense Wolk (een klein begeleidend sterrenstelsel van de Melkweg) en het sterrenstelsel NGC 4258.

### Lokale stromingen gooien roet in het eten

Hier wordt het interessant. De meeste van deze 400 sterrenstelsels liggen relatief dichtbij, op een afstand waarbij ze niet alleen meebewegen met de algemene uitdijing van het heelal. Ze worden ook beïnvloed door de zwaartekracht van omliggende materie, zoals andere sterrenstelsels en clusters. Deze lokale "stromingen" in de ruimte vervuilen de meting.

Het team rekende met 80 verschillende computermodellen van hoe deze lokale stromingen eruit kunnen zien. Als ze alle modellen even zwaar meewogen, kwamen ze uit op een Hubble-constante van 68,4 plus of min 5,9 kilometer per seconde per megaparsec (een megaparsec is ongeveer 3,26 miljoen lichtjaar). Wogen ze de modellen op basis van hun statistische betrouwbaarheid, dan kwam er 72,3 plus of min 2,6 uit. Dat is een aanzienlijk verschil, en het laat zien hoe gevoelig deze meting nog is voor de gekozen aanpak.

De onzekerheid door verschillen tussen de modellen bleek zelfs groter dan de onzekerheid van de sterren-meetmethode zelf. Met andere woorden: niet de telescoopwaarnemingen zijn hier het grootste probleem, maar ons beperkte begrip van hoe materie in onze kosmische achtertuin is verdeeld.

**Wat betekent dit (nog) niet:** Dit onderzoek lost de Hubble-spanning niet op. De onderzoekers zeggen zelf expliciet dat hun methode nog niet kan bepalen welke van de twee bestaande metingen (de lage of de hoge) juist is. Ze denken dat het meten van meer, verder weg gelegen sterrenstelsels en betere modellen van lokale materieverdeling de onzekerheid in de toekomst flink kunnen verkleinen.

Waarom is dit toch belangrijk? Omdat het laat zien waar de wetenschap precies vastloopt. Niet bij de sterren zelf, maar bij ons beeld van de ruimte vlak om ons heen. Dat is waardevolle informatie voor de volgende stap in het oplossen van een van de grootste raadsels in de kosmologie.

Bron: [Two-rung ladder: $H\_0$ from Tip of the Red Giant Branch and geometric anchors alone](http://arxiv.org/abs/2609.29996v1?ref=ontraadseld.nl)