> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://ontraadseld.nl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Onverwacht patroon in gammastraling bij bliksem daagt bestaand model uit
- URL: https://ontraadseld.nl/onverwacht-patroon-in-gammastraling-bij-bliksem-daagt-bestaand-model-uit/
- Published: 2026-08-28T21:39:37.000Z
- Updated: 2026-09-16T09:26:48.000Z
- Author: Ontraadseld
- Tags: klimaat

Je kent bliksem als een felle lichtflits met een harde knal. Maar bliksem produceert soms ook iets dat je niet kunt zien: een supersnelle flits van gammastraling. Dat is een vorm van straling met heel veel energie, vergelijkbaar met wat je bij kernreacties tegenkomt. Wetenschappers noemen zo'n flits een "Terrestrial Gamma-ray Flash", oftewel TGF. Een onderzoeksteam heeft nu een bijzonder detail ontdekt over hoe zo'n flits zich verspreidt, en dat past niet bij wat we dachten te weten.

Meestal worden deze gammaflitsen opgevangen door één satelliet in de ruimte, die maar een klein deel van de straling meet. Maar in Argentinië staat het Pierre Auger Observatorium: een netwerk van duizenden detectoren dat samen een gebied van 3000 vierkante kilometer bestrijkt, ongeveer zo groot als de provincie Utrecht en Noord-Holland samen. Dat maakt het mogelijk om een hele gammaflits in één keer in kaart te brengen, in plaats van maar een fractie ervan.

Het onderzoeksteam dook in de data van een gebeurtenis uit 2007, die was gekozen omdat het signaal groot en duidelijk was. Eerst berekenden ze waar de flits precies vandaan kwam, door te kijken hoe laat de gammastraling bij elke detector aankwam. Dat leverde een hoogte op van 2,3 kilometer boven de grond, met een onzekerheidsmarge van 0,5 kilometer. Deze berekening deden ze zonder te kijken naar de bliksemflits zelf, puur op basis van de gammastraling.

Daarna keken de onderzoekers hoe de straling verspreid lag over de grond, gezien vanaf die bronlocatie. Hier zat de grote verrassing. Aan de ene kant van het gebied was de hoeveelheid straling wel tien keer zo hoog als aan de andere kant. Bovendien vonden ze twee duidelijke pieken in de straling, die ongeveer 120 graden uit elkaar lagen op de cirkel rond de bron.

Dat patroon is opmerkelijk, want het bestaande model gaat ervan uit dat een gammaflits ontstaat in een gelijkmatig elektrisch veld rond het bliksemkanaal. Zo'n gelijkmatig veld zou juist een ronde, symmetrische stralingsvlek op de grond moeten geven, zoals het licht van een lamp die recht naar beneden schijnt. De twee scherpe pieken die hier zijn gemeten, passen daar niet bij.

Om te snappen hoe dit patroon kan ontstaan, deed het team computersimulaties van gebundelde stralen elektronen die met bijna de lichtsnelheid bewegen, het proces dat aan de basis van deze gammaflitsen ligt. Daaruit kwam naar voren dat de bron waarschijnlijk voor een belangrijk deel bestond uit straling die schuin wegschoot, onder een hoek van meer dan 75 graden ten opzichte van recht naar beneden.

**Wat betekent dit (nog) niet:** Dit is de analyse van één enkele gebeurtenis uit 2007, gedaan door één onderzoeksteam. Het betekent niet dat het bestaande model van bliksem-elektriciteit meteen verkeerd is, wel dat het mogelijk niet compleet is. Er is meer onderzoek nodig, bijvoorbeeld naar andere gemeten flitsen, om te zien of dit asymmetrische patroon vaker voorkomt en wat de precieze oorzaak is.

Bron: [A Terrestrial Gamma-ray Flash with an Asymmetric Footprint Observed at the Pierre Auger Observatory](http://arxiv.org/abs/2608.28885v1?ref=ontraadseld.nl)