> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://ontraadseld.nl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Sterexplosie SN2025aico onthult hoe sterren vlak voor hun dood stof maken
- URL: https://ontraadseld.nl/sterexplosie-sn2025aico-onthult-hoe-sterren-vlak-voor-hun-dood-stof-maken/
- Published: 2026-09-22T18:26:47.000Z
- Updated: 2026-09-24T20:03:48.000Z
- Author: Ontraadseld
- Tags: Ruimte & Sterrenkunde

Ergens in een verre sterrenstelsel, LEDA 35384 genaamd, ontplofte een zware ster. Wat astronomen daarna zagen, is bijzonder: een explosie die niet netjes rond verliep, en die binnen enkele maanden al nieuw stof begon te maken. Dat stof is precies het soort bouwmateriaal waaruit later planeten en misschien wel leven kunnen ontstaan.

De supernova heet SN2025aico en is wat sterrenkundigen een "type IIb" supernova noemen. Dat is een exploderende ster die het grootste deel van zijn buitenste laag waterstofgas al kwijt was voordat hij ontplofte. Zulke sterren geven een uniek inkijkje in wat er binnenin een ster gebeurt vlak voordat hij instort en explodeert.

### 167 dagen lang gevolgd

Een team astronomen volgde deze supernova van 1 dag tot 167 dagen na de explosie, met telescopen die licht in verschillende golflengtes konden opvangen: zichtbaar licht, infrarood en verre infrarood. Ze keken vooral naar helium, een gas dat in de buitenste lagen van de ster zat.

Door goed naar de snelheid van dat heliumgas te kijken, ontdekten de onderzoekers iets vreemds. De snelheid daalde eerst snel, steeg daarna weer, en werd uiteindelijk stabiel. Dat is geen gewoon patroon. De verklaring: radioactief nikkel, dat tijdens de explosie ontstaat, mengde zich maar langzaam en beperkt naar de buitenste lagen van de ster. Naarmate de explosiewolk uitdijde, bereikte de straling van dat nikkel geleidelijk steeds verdere lagen, en dat heeft dit heliumgas laten oplichten.

Na ongeveer honderd dagen zagen de onderzoekers iets anders opvallends: het heliumlicht kreeg een dubbele piek. Ook zuurstof in de explosiewolk vertoonde diezelfde tweedeling. Dat wijst erop dat de explosie niet mooi rond was, maar scheef of onregelmatig verliep. De onderzoekers vermoeden, voorzichtig, dat dit te maken kan hebben met hoeveel energie bij de explosie vrijkwam, en mogelijk met hoe lang het duurde tussen het instorten van de sterkern en de daadwerkelijke uitbarsting.

### Een toevalstreffer met de James Webb-telescoop

Bij toeval keek de James Webb-ruimtetelescoop 124,4 dagen na de explosie ook naar deze supernova. Daarbij zagen de onderzoekers extra infraroodlicht, een teken van warmte-uitstraling van stofdeeltjes. Volgens hun berekeningen gaat het om warm koolstofstof, met een temperatuur tussen de 800 en 1500 graden Celsius, dat vers gevormd was in de explosiewolk zelf. Daarnaast zagen ze aanwijzingen voor koeler stof, mogelijk koolstof of silicaat, dat waarschijnlijk al langer rond de ster hing voordat die explodeerde.

Dit is belangrijk omdat astronomen al lang zoeken naar de bron van kosmisch stof. Sterexplosies zoals deze lijken een belangrijke fabriek te zijn voor de bouwstenen van toekomstige planeten en sterren.

**Wat betekent dit (nog) niet:** Dit is de gedetailleerde studie van één enkele supernova. De link tussen de dubbele piek in het licht en de explosie-energie noemen de onderzoekers zelf "tentatief", oftewel voorlopig. Er is meer onderzoek aan andere supernova's nodig om te bevestigen of dit patroon vaker voorkomt en wat het precies betekent voor ons begrip van sterexplosies in het algemeen.

Bron: [SN2025aico: An Interesting Case Of $^{56}$Ni Mixing, Ejecta Asymmetries, and Dust Formation in a Type IIb Supernova](http://arxiv.org/abs/2609.26935v1?ref=ontraadseld.nl)