Extreme droogte en regenval tegelijk: Chinese planten staan steeds meer onder druk
In het ene deel van het land valt de regen bij bakken uit de lucht, terwijl een ander deel verdroogt. Dat klinkt tegenstrijdig, maar het gebeurt steeds vaker in China. Onderzoekers zagen de afgelopen jaren een sterke toename van deze extreme weerpatronen, en planten en gewassen hebben daar duidelijk last van.
Door de opwarming van de aarde valt regen niet meer overal gelijkmatig. Sommige gebieden krijgen juist veel meer neerslag, andere juist veel minder. Wetenschappers noemen het gelijktijdig voorkomen van extreme droogte op de ene plek en extreme regenval op de andere plek een "inhomogene hydrologische extreem" (IHE). Simpel gezegd: het weer raakt steeds ongelijker verdeeld over het land.
Eén onderzoeksteam bestudeerde deze patronen in China vanaf het jaar 2000. Ze keken specifiek naar het groeiseizoen, de periode waarin gewassen en natuurlijke vegetatie het hardst groeien. Sinds 2000 nam het aantal van deze extreme situaties toe met 2,1 gevallen per tien jaar, oftewel 14,5 extra dagen per decennium. Dat klinkt misschien als een geleidelijke stijging, maar de laatste vijf jaar ging het opeens veel sneller. Gemiddeld kwamen er in die periode 6,4 van deze extreme gebeurtenissen per jaar voor, goed voor 42 dagen per jaar. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van het langjarig gemiddelde.
De oorzaak ligt bij veranderingen in het weersysteem zelf. Vocht en luchtstromingen raken sterker uit balans, en daarbovenop verschuift het gebied waar traditioneel de meeste regen valt langzaam naar het noorden. Het resultaat is een duidelijk patroon: het noorden van China wordt natter, terwijl het zuiden juist droger wordt. Onderzoekers noemen dit het "Wet-North and Dry-South"-patroon, oftewel "nat noorden, droog zuiden".
Voor de vegetatie is dit patroon niet neutraal. Je zou denken dat extra regen in het noorden de schade van droogte in het zuiden een beetje compenseert, maar dat blijkt niet zo te werken. De uitbreiding van droge gebieden zet namelijk veel zwaarder op de vegetatie dan dat extra regen elders goedmaakt. Onder de streep komt er dus meer schade bij dan er wordt hersteld.
Wat betekent dit (nog) niet: Dit onderzoek gaat over China, en zegt dus niets rechtstreeks over andere landen zoals Nederland. Het is bovendien één onderzoek, geen samenvatting van tientallen studies. De cijfers laten een duidelijke trend zien, maar het gaat om gemiddelden over grote gebieden. Op lokale schaal kan de situatie per regio verschillen.
Wat de onderzoekers wel duidelijk maken: het risico neemt toe, en dat vraagt om beter waterbeheer. Denk aan slimmere irrigatie in droge gebieden en betere afwatering waar te veel regen valt. Zonder aanpassingen kan de druk op landbouw en natuur de komende jaren verder oplopen.
Bron: Recent Sharp Rise in Inhomogeneous Hydrological Extremes Stress Vegetation Growth in China