Je kent het misschien van een vliegtuigraam boven zee: lange, scherpe lijnen op het wateroppervlak waar twee waterstromen tegen elkaar botsen. Wetenschappers noemen dit fronten. Lange tijd dachten onderzoekers dat deze lijnen vooral een oppervlakteverschijnsel waren. Nieuw onderzoek laat zien dat dat niet klopt. Een onderzoeksteam bestudeerde de zee ten
Je land bewerken op een manier die past bij een veranderend klimaat: steeds meer boeren wereldwijd doen het. Maar helpt het ook echt, en hoeveel moet je ervan doen om er profijt van te hebben? Een onderzoeksteam zocht dit uit bij maisboeren in Ghana, en kwam met een opvallende uitkomst.
Je kent het wel: het noordpoolijs smelt, dat weten we al jaren. Maar wat als dat smelten niet geleidelijk gaat, maar in een paar jaar tijd ineens heel snel? Onderzoekers hebben nu een AI-model gebruikt om te voorspellen wanneer dat risico het grootst is. En volgens dat model is
Je hebt het vast weleens gehoord: het klimaat nadert een "omslagpunt" of "tipping point". Het klinkt dramatisch en wordt vaak gebruikt in nieuwsberichten over smeltend ijs of stervende koraalriffen. Maar wat betekent die term nou eigenlijk precies? Daar blijkt binnen de wetenschap zelf nog geen eenduidig
Denk aan de Golfstroom: die warme oceaanstroom die Europa een mild klimaat geeft. Binnen zo'n grote stroom zitten duizenden kleine draaikolken, oceaanwervelingen genoemd. Die wervelingen zijn piepklein vergeleken met de hele oceaan, maar ze spelen een grote rol in hoe warmte en energie zich over de aarde verspreiden.
Sommige planeten buiten ons zonnestelsel draaien niet zoals de aarde. Ze laten altijd dezelfde kant naar hun ster wijzen, net zoals de maan altijd dezelfde kant naar de aarde toont. Wetenschappers noemen dit "getijdengebonden" planeten. De ene kant staat er dan permanent in de brandende zon, de andere
Hoog boven ons hoofd, in de dunne buitenste lagen van de atmosfeer, razen onzichtbare golven door de lucht. Ze ontstaan bijvoorbeeld door aardbevingen, onweer of poollicht, en satellieten meten ze al jaren. Maar die metingen goed analyseren, bleek tot nu toe lastiger dan gedacht. Het gaat om zogeheten akoestisch-zwaartekrachtgolven:
Klimaatmodellen draaien al tientallen jaren op computercode die geschreven is in een oude programmeertaal: Fortran. Die taal werkt goed, maar is niet geschikt voor de nieuwste, supersnelle rekenchips (GPU's) die tegenwoordig veel rekenwerk sneller kunnen doen. Het omzetten van die oude code naar iets dat wel op moderne
Je kent het beeld vast wel: een onderzoeker op de Noordpool, dik ingepakt, die ijsmonsters verzamelt. Maar wat gebeurt er eigenlijk achter die foto? Wie betaalt die reis, wie profiteert van de resultaten, en wat laat die onderzoeker achter in het gebied? Een groep jonge polaire wetenschappers stelt die vragen
Hoe warm wordt het over vijftig jaar als we zo doorgaan met CO2-uitstoot? Klimaatwetenschappers proberen dat al tientallen jaren zo precies mogelijk te berekenen met computermodellen. Toch blijft één ding hardnekkig onzeker: wat wolken precies doen met de opwarming. Een internationaal onderzoeksteam presenteert nu een nieuw soort klimaatmodel dat
Je kent het beeld van een orkaan wel: enorme windsnelheden die alles op hun pad vernielen. Maar wist je dat wetenschappers eigenlijk maar weinig precieze metingen hebben van hoe die wind zich gedraagt vlak boven het wateroppervlak? Een nieuw AI-model moet daar verandering in brengen. Vliegtuigen die door orkanen
Hoeveel regen er in jouw regio valt, is lastiger te meten dan je zou denken. Satellieten houden wereldwijd de neerslag in de gaten, maar hun metingen kloppen lang niet altijd precies. Onderzoekers hebben nu een wiskundige methode ontwikkeld die deze satellietmetingen flink nauwkeuriger maakt, met maar een beperkt aantal grondstations
Je kent het misschien van je moestuin: strooi wat mest over je planten en ze groeien sneller. Wetenschappers onderzoeken of iets soortgelijks ook in de oceaan kan werken, om CO2 uit de lucht te halen. Maar hoe goed werkt dat eigenlijk, en hoeveel CO2 haal je er echt mee weg?
Een dijk tegen overstromingen, een waterzuivering tegen droogte, een nieuw rioolsysteem voor een stad die steeds vaker onder water staat. Arme landen hebben geld nodig om zich aan te passen aan klimaatverandering. Maar wie beslist eigenlijk welke plannen dat geld krijgen, en welke niet? Je zou denken dat klimaatgeld vooral
Een hamburger lijkt onschuldig. Maar al in de jaren tachtig wisten wetenschappers dat koeien een flinke rol spelen bij klimaatverandering. Nieuw historisch onderzoek laat zien hoe de Amerikaanse vleeslobby daar destijds op reageerde. Niet door iets te veranderen aan de productie van vlees, maar door het verhaal naar hun hand
Je kent het wel: de weersvoorspelling zegt lichte regen, maar binnen een uur staat je straat blank. Voorspellen hoeveel regen er precies gaat vallen, en vooral waar de hevigste buien neerkomen, is lastig. Een nieuw onderzoek laat zien dat de keuze voor een bepaald type kunstmatige intelligentie (AI) daarbij flink
Je kent het vast: de weersverwachting op je telefoon die steeds vaker precies klopt. Daar zit tegenwoordig vaak kunstmatige intelligentie (AI) achter. Computers die patronen uit miljoenen oude weerdata hebben geleerd, maken nu voorspellingen die net zo goed zijn als de traditionele rekenmodellen, en dat met veel minder rekenkracht. De
Duizenden kleine meetinstrumenten drijven rond in onze oceanen. Ze meten temperatuur, zoutgehalte en stroming, dag en nacht, jaar in jaar uit. Toch dekken ze maar een piepklein deel van de oceaan. Hoe kunnen wetenschappers dan toch betrouwbare uitspraken doen over het hele systeem? Het antwoord ligt in slimme statistiek. Een
Een hittegolf voelt voor iedereen vervelend. Maar niet iedereen loopt hetzelfde risico om daardoor in het ziekenhuis te belanden. Een grote studie uit Californië laat zien dat mensen in armere, minder gezonde wijken veel vaker met hitteklachten op de spoedeisende hulp komen dan mensen in welvarende buurten. Onderzoekers van onder
Elke weersvoorspelling die je op je telefoon ziet, begint met een rekensom die miljoenen metingen combineert. Dat gebeurt achter de schermen, elke zes uur, bij weercentra over de hele wereld. Een nieuw overzichtsartikel beschrijft hoe kunstmatige intelligentie dit proces nu verandert. Het proces heet data-assimilatie. Simpel gezegd: een computermodel
Je kunt een overstroming of hittegolf tot op de meter nauwkeurig berekenen met computermodellen. Toch mist zo'n model vaak iets belangrijks: wat de mensen die er wonen al jaren zien gebeuren. Op het Spaanse eiland Tenerife onderzochten wetenschappers wat er gebeurt als je die twee werelden samenbrengt. Tenerife
Je loopt door een drukke stad in Afrika of Azië en voelt de hitte van het asfalt door je schoenen. Groene daken en witte muren die zonlicht terugkaatsen, de zogeheten cool roofs, helpen een beetje. Maar volgens een groep onderzoekers is dat niet genoeg. Zij stellen dat hitte in snelgroeiende
Een boer die ineens met kurkdroge grond zit, terwijl de weersvoorspelling een paar weken eerder nog niets bijzonders liet zien. Dat is het probleem van een "flash drought": een droogte die razendsnel ontstaat, soms binnen een paar weken. Voor boeren en waterbeheerders is dit lastig, want ze hebben
Je kent het wel: de weerapp zegt kans op onweer, maar de lucht blijft strak blauw. Of andersom, je verwacht niets en toch een plensbui. Voor meteorologen is dat ook een probleem, vooral in de tropen. Daar gebruiken ze een hulpmiddel dat de kans op onweer en hevige regen inschat:
Je kent het wel: het weerbericht voorspelt zon, maar even later blijkt het toch te gaan regenen. Weersvoorspellingen worden continu bijgewerkt zodra nieuwe metingen binnenkomen, zoals data van weerballonnen of satellieten. Maar de technieken die dit nu doen, hebben een blinde vlek. Een onderzoeksteam presenteert nu een nieuwe methode die