Je smartwatch kan slapeloosheid herkennen, maar heeft daar wel acht weken voor nodig
Je polsbandje meet dag en nacht hoe actief je bent. Steeds meer mensen hopen dat zulke wearables ooit slaapproblemen kunnen opsporen, zonder dat je daarvoor naar een slaapkliniek hoeft. Maar hoe lang moet zo'n apparaat eigenlijk data verzamelen voordat het iets zinnigs kan zeggen? Een nieuw onderzoek geeft daar voor het eerst een concreet antwoord op: minstens acht weken.
Onderzoekers keken naar gegevens van 2.305 deelnemers aan een grote Amerikaanse studie naar herstel na trauma, genaamd AURORA. Deze mensen droegen wearables die continu hun bewegingen registreerden. Daarnaast vulden ze een vragenlijst in, de Insomnia Severity Index (ISI), die meet hoe ernstig iemands slapeloosheid is. Zo konden de onderzoekers checken of de wearable-data overeenkwam met hoe slecht iemand echt sliep.
De onderzoekers bouwden computermodellen die op basis van de bewegingsdata moesten voorspellen in welke ISI-categorie iemand viel: van geen slaapproblemen tot ernstige slapeloosheid. Ze deden dit telkens opnieuw, na verschillende periodes van meten, om te zien vanaf welk moment de voorspelling betrouwbaar werd.
Acht weken als omslagpunt
Wat bleek: hoe langer er gemeten werd, hoe beter de modellen onderscheid konden maken. Maar pas na ongeveer acht weken continue meting werden de resultaten echt bruikbaar. Daarna verbeterde de nauwkeurigheid nog wel iets, maar nauwelijks meer.
Het makkelijkst te herkennen waren mensen zonder noemenswaardige slaapproblemen. Daarbij haalden de modellen een zogeheten AUROC-score van 0,693. Deze score loopt van 0,5 (de computer gokt gewoon, net zoals een munt opgooien) tot 1,0 (de computer heeft altijd gelijk). Een score van 0,693 betekent dus een redelijke, maar verre van perfecte voorspelling.
Een opvallende bevinding: niet alleen hoe actief iemand totaal was telde mee, maar vooral hoe dat activiteitspatroon over de dag verdeeld was. Dit noemen onderzoekers het circadiane ritme, ons interne 24-uursklokje dat bepaalt wanneer we actief zijn en wanneer we rusten. Deze ritme-kenmerken voorspelden slapeloosheid soms zelfs beter dan de totale hoeveelheid beweging.
Wat betekent dit (nog) niet
Dit is één onderzoek, uitgevoerd binnen één specifieke groep deelnemers aan een traumastudie. De voorspelkracht van de modellen is bovendien gematigd, geen score dicht bij de 1,0. Dit betekent niet dat je smartwatch nu al slapeloosheid kan vaststellen zoals een arts dat doet. Het laat vooral zien dat langdurige meting nodig is, en dat ritmepatronen in beweging een veelbelovend spoor zijn voor verder onderzoek.
Toch is deze bevinding nuttig. Veel onderzoek naar wearables en slaap gebruikt korte meetperiodes van een paar dagen of weken. Dit onderzoek laat zien dat dat waarschijnlijk te kort is om betrouwbare conclusies te trekken. Voor toekomstige studies, en misschien ooit voor apps die slaapproblemen helpen signaleren, is acht weken een praktische ondergrens.