Nieuwe AI-assistent helpt wetenschappers de oceaan sneller te 'lezen'
Denk aan een weerman die niet alleen naar de lucht kijkt, maar ook naar wat er onder het wateroppervlak van alle oceanen ter wereld gebeurt. Temperatuur, stromingen, zoutgehalte: die data komen continu binnen, in enorme hoeveelheden en in drie dimensies (van het oppervlak tot diep onder water). Al die informatie met de hand analyseren kost onderzoekers enorm veel tijd. Een nieuw AI-systeem moet dat proces nu flink versnellen.
Onderzoekers presenteerden een systeem genaamd OceanMind. Het combineert taalmodellen, de technologie achter chatbots zoals ChatGPT, met gedetailleerde data over de oceaan. Het doel: sneller en betrouwbaarder diagnoses stellen over wat er in zee gebeurt. Denk aan het signaleren van opwarming, veranderende stromingen of andere patronen die belangrijk zijn voor milieubeleid en rampenbestrijding, bijvoorbeeld bij extreem weer dat vanaf zee ons land bereikt.
Hoe werkt het?
OceanMind werkt niet met één AI, maar met meerdere gespecialiseerde "agents" (digitale assistenten) die samenwerken. Het systeem doorloopt vier stappen: eerst begrijpt het de vraag van de gebruiker, dan plant het welke analyses nodig zijn, vervolgens voert het die analyses daadwerkelijk uit, en tot slot vat het de resultaten samen met onderbouwing uit de data.
Om dit betrouwbaar te laten verlopen, kreeg het systeem 63 vaste "vaardigheden" mee: een soort stappenplannen die precies beschrijven hoe je bepaalde oceaananalyses moet uitvoeren. Gaat er iets mis tijdens een analyse, dan herkent het systeem dat en past het zijn aanpak automatisch aan. Dat voorkomt dat fouten zich opstapelen.
Beter en sneller dan bestaande systemen
De onderzoekers testten OceanMind op 240 verschillende analysevragen en vergeleken het met een standaard AI-systeem dat dezelfde digitale gereedschappen tot zijn beschikking had. OceanMind presteerde 41,2 procent beter in het correct uitvoeren van taken, en was 21,5 procent efficiënter, dus het kwam met minder omwegen tot een antwoord.
Daarnaast testten de onderzoekers het systeem buiten deze gestandaardiseerde vragen om. OceanMind kon bestaande, al gepubliceerde wetenschappelijke bevindingen over de oceaan reproduceren, hypotheses toetsen en ondersteuning bieden bij milieubeleid wereldwijd.
Dit onderzoek laat zien dat het systeem goed werkt binnen een testomgeving en bij het naspelen van bestaand onderzoek. Het is geen bewijs dat OceanMind nu al zelfstandig nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen kan doen of dat het klaar is om direct in beleidsprocessen te worden ingezet. Het gaat om één onderzoeksteam dat het systeem heeft ontwikkeld en getest; bredere, onafhankelijke validatie moet nog volgen. Ook zegt het onderzoek niets over hoe het systeem omgaat met compleet nieuwe, onverwachte situaties waarvoor geen vaste vaardigheden zijn vastgelegd.
Voor nu is OceanMind vooral een hulpmiddel dat onderzoekers tijd kan besparen bij het doorspitten van oceaandata. Het vervangt geen wetenschappers, maar kan hen wel helpen om sneller tot bruikbare inzichten te komen, inzichten die uiteindelijk kunnen bijdragen aan beter onderbouwd milieubeleid en snellere reacties bij zeegerelateerde rampen.
Bron: OceanMind: A multi-agent AI system for ocean diagnosis