Nieuwe database moet voorspellen wanneer hittegolven en extreme regen toeslaan in Oost-Azië
Kun je over een paar weken al weten dat er een hittegolf aankomt? Of dat de zee ergens abnormaal warm wordt? Wetenschappers werken hard aan modellen die dit soort extremen op tijd kunnen zien aankomen. Om die modellen goed te testen, is één ding onmisbaar: betrouwbare data over wat er in het verleden daadwerkelijk is gebeurd.
Precies dat hebben onderzoekers nu gemaakt voor Oost-Azië. Ze bouwden een grote, openbare dataset genaamd EastAsiaClimateExtremes. Daarin staat per week bijgehouden waar en wanneer drie soorten extreem weer voorkwamen: abnormaal hoge temperaturen op het land, hevige regenval, en zee-hittegolven (periodes waarin het zeewater veel warmer is dan normaal voor die tijd van het jaar).
De data komt uit ERA5 en OISST, twee betrouwbare systemen die het weer van de afgelopen decennia opnieuw hebben doorgerekend met moderne rekenmodellen. Dat heet reanalyse: je gebruikt actuele wetenschappelijke kennis om oude waarnemingen preciezer te maken. Zo ontstaat een consistent overzicht van extreem weer door de jaren heen.
Het bijzondere is dat deze dataset ook is gekoppeld aan voorspellingen van het European Centre for Medium-Range Weather Forecasts (ECMWF), een van de belangrijkste weerinstituten van Europa. Die voorspellingen kijken weken tot maanden vooruit, dat heet subseizoensvoorspelling. Doordat beide datasets op hetzelfde raster en dezelfde tijdlijn staan, kunnen onderzoekers direct vergelijken: voorspelde het model een hittegolf correct, of niet?
Met deze data brachten de onderzoekers ook meteen in kaart hoe vaak extremen voorkwamen, hoe intens ze waren, en of er trends te zien zijn over de jaren. Daarnaast testten ze hoe goed de ECMWF-voorspellingen deze extremen daadwerkelijk konden aanzien komen.
Voor gewone mensen in Oost-Azië, een regio met miljoenen mensen die te maken hebben met hittegolven en overstromingen, kan dit soort onderzoek uiteindelijk helpen bij betere waarschuwingen. Denk aan een boer die weken van tevoren weet dat er hevige regen aankomt, of een stad die zich kan voorbereiden op een hittegolf voordat die begint.
Wat betekent dit (nog) niet: Deze dataset is vooral een gereedschap voor wetenschappers, geen directe weersvoorspelling voor consumenten. De onderzoekers hebben de data en analysemethode openbaar gemaakt, maar dit betekent niet dat voorspelmodellen nu al perfect extreem weer kunnen aanwijzen. Het onderzoek beschrijft vooral hóe goed (of slecht) bestaande modellen presteren, niet dat het probleem van voorspellen is opgelost. Verdere studies moeten uitwijzen hoe bruikbaar deze dataset is voor bijvoorbeeld het direct koppelen van extreem weer aan klimaatverandering.