Ruimtespiegels moeten de nacht verlichten, maar maken de hemel juist feller dan volle maan
Je ligt 's nachts in bed en kijkt naar buiten. Normaal is het donker, met misschien wat sterren aan de hemel. Maar een Amerikaans bedrijf genaamd ReflectOrbital wil dat veranderen: satellieten met grote spiegels moeten zonlicht terugkaatsen naar de aarde, zodat een plek 's nachts verlicht wordt alsof het dag is. Een nieuwe berekening laat zien dat dit plan grote gevolgen kan hebben voor de nachtelijke hemel, tot ver buiten het gebied dat verlicht moet worden.
ReflectOrbital wil beginnen met één testsatelliet, met een spiegel van 18 bij 18 meter. Die moet op ongeveer 600 kilometer hoogte om de aarde draaien en een cirkel van 2,5 kilometer breed op aarde verlichten. Maar dit is pas het begin: het bedrijf heeft plannen voor een constellatie van maar liefst 50.000 grotere spiegels, elk 54 bij 54 meter groot.
Een onderzoeksteam heeft berekend wat zo'n spiegel doet met de lucht eromheen. Licht dat door de atmosfeer gaat, wordt namelijk verstrooid: het botst tegen luchtdeeltjes en stofjes (aerosolen genoemd, kleine zwevende deeltjes in de lucht) en verspreidt zich daardoor in alle richtingen. Ook het licht dat via de grond terugkaatst, draagt hieraan bij.
De uitkomst is opvallend. Voor iemand die recht in de lichtbundel van één spiegel van 54 meter staat, lijkt de satelliet een puntje aan de hemel te zijn dat 4 magnitudes feller is dan de volle maan. (Magnitude is de eenheid waarmee astronomen helderheid meten; hoe lager het getal, hoe feller. Elke stap van 1 magnitude betekent ongeveer 2,5 keer zoveel licht.) De achtergrond van de hemel wordt dan zo licht als vlak na zonsondergang, te licht om zelfs de felste sterren nog te zien.
Het effect reikt veel verder dan de verlichte cirkel zelf. Op 14 kilometer afstand is de gloed van één spiegel al feller dan een door de volle maan verlichte hemel, voor het grootste deel van de lucht. Zelfs op 34 kilometer afstand is de hemel in de richting van de lichtbundel nog steeds lichter dan bij volle maan. Als 400 van zulke spiegels tegelijk dezelfde plek zouden verlichten, zou de gloed zichtbaar zijn tot op 80 kilometer afstand.
Wat betekent dit (nog) niet: Dit is een berekening van één onderzoeksteam, gebaseerd op aannames over heldere, wolkenvrije lucht. In de praktijk hangt de precieze hoeveelheid licht af van weersomstandigheden, luchtvervuiling en het gebied waarboven de satelliet vliegt. Ook is de eerste testsatelliet nog niet gelanceerd, en het is niet zeker of de volledige constellatie van 50.000 spiegels er ooit komt. De berekeningen laten wel zien wat er kan gebeuren als het plan wordt uitgevoerd zoals aangekondigd.
Voor astronomen en voor mensen die 's nachts graag een donkere hemel zien, is dit relevante informatie. Een heldere sterrenhemel wordt door lichtvervuiling van steden al moeilijker te zien. Spiegels in de ruimte die zo fel schijnen als deze berekening voorspelt, zouden dat effect nog verder vergroten, ook op plekken die nu nog ver van steden en dus donker zijn.
Bron: Atmospheric Light Pollution by Proposed Reflect Orbital Space Mirrors