Waar het meest regent in India, is de regen ook het voorspelbaarst

Stel je voor: je woont in een gebied waar het elk jaar rond dezelfde tijd flink regent, in een vast patroon. En daar tegenover een streek waar de regen soms vroeg komt, soms laat, soms veel, soms weinig. Voor boeren en waterbeheerders maakt dat een enorm verschil. Een team van onderzoekers ontdekte nu een verrassend verband tussen hoeveel regen een gebied in India krijgt en hoe voorspelbaar die regen jaar na jaar is.

India is voor water grotendeels afhankelijk van de zomermonsoen, de jaarlijkse regenperiode die van juni tot september duurt. Die regen valt niet overal gelijk: sommige regio's krijgen veel neerslag, andere weinig. Tot nu toe onderzochten wetenschappers vooral hoeveel regen er in totaal valt. Hoe consistent het regenpatroon van jaar tot jaar is, kreeg veel minder aandacht.

Slimme computer herkent patronen

Om dat te onderzoeken gebruikten de wetenschappers een vorm van kunstmatige intelligentie: een graph neural network. Dat is een computermodel dat verbanden tussen gegevens herkent door ze als een soort netwerk van punten en verbindingen voor te stellen. In dit geval stond elk jaar regenval op een bepaalde plek als een 'punt', en de verbindingen tussen die punten lieten zien hoe sterk de regenpatronen van verschillende jaren op elkaar leken.

De onderzoekers gebruikten satellietgegevens over regenval in India van 2001 tot 2022 (het jaar 2012 lieten ze buiten beschouwing). Ze bekeken 29.026 meetpunten verspreid over het hele land. Het model leerde vervolgens om elk meetpunt te bestempelen als "consistent" (elk jaar een vergelijkbaar regenpatroon) of "grillig" (sterk wisselend van jaar tot jaar). Dat deed het met een nauwkeurigheid van 96,8 procent.

De ontdekking: veel regen, vast patroon

Toen de onderzoekers het model op heel India toepasten, kwamen bepaalde gebieden er als bijzonder consistent uit: de Western Ghats (het bergketen langs de westkust), Noordoost-India en delen van Centraal-India. Dit zijn tegelijk gebieden die van oudsher veel regen krijgen.

Dat is precies de belangrijkste bevinding: gebieden met veel regen hebben ook de meest voorspelbare, jaar op jaar herhalende regenpatronen. Dit verband was niet eerder beschreven. De onderzoekers noemen het een "emergent" patroon, wat betekent dat het als een soort vanzelf ontstaande structuur zichtbaar wordt zodra je op deze manier naar de gegevens kijkt.

Om te controleren of deze uitkomst geen toeval was, testten de onderzoekers het model op twee onafhankelijke tijdsperioden. De classificaties kwamen in 93,6 procent van de gevallen overeen. Dat wijst erop dat het gevonden patroon stabiel is over de tijd.

Wat betekent dit (nog) niet: Dit onderzoek beschrijft een patroon in bestaande regengegevens van de afgelopen twee decennia. Het zegt niets over hoe het regenpatroon in de toekomst gaat veranderen door klimaatverandering, en het verklaart ook niet waarom veel regen en voorspelbaarheid samengaan. Het is één onderzoeksteam dat deze methode toepaste op India; of dit verband ook in andere delen van de wereld geldt, is nog niet onderzocht.

Voor boeren, waterbeheerders en beleidsmakers in India kan deze kennis wel praktisch nut hebben. Gebieden die als "grillig" worden aangemerkt, hebben mogelijk meer flexibele irrigatie- of waterbeheersystemen nodig, omdat daar minder op een vast regenpatroon te vertrouwen is.

Bron: A Graph Neural Network Framework for Characterizing Rainfall Variability Regimes across India