Ergens in een verre sterrenstelsel, LEDA 35384 genaamd, ontplofte een zware ster. Wat astronomen daarna zagen, is bijzonder: een explosie die niet netjes rond verliep, en die binnen enkele maanden al nieuw stof begon te maken. Dat stof is precies het soort bouwmateriaal waaruit later planeten en misschien wel leven
Ergens in ons melkwegstelsel draaien sterren rond die zo'n sterk magnetisch veld hebben, dat je er op honderdduizend kilometer afstand al een creditcard mee zou kunnen wissen. Deze zogeheten magnetars zijn extreem zeldzaam: astronomen kennen er maar ongeveer 30 van. Een nieuw onderzoek levert nu zeven kandidaten op
Er is een planeet die zo dicht om zijn ster draait, dat hij daar één rondje in slechts 16 uur voltooit. Ter vergelijking: de aarde doet daar 365 dagen over. Deze planeet, TOI-2109b, staat zo dichtbij zijn ster dat de zwaartekracht hem langzaam naar binnen trekt. Over miljoenen jaren
Andromeda is onze grote galactische buur, twee en een half miljoen lichtjaar hiervandaan. Zou je er met een straaljager naartoe vliegen, dan ben je vele miljarden jaren onderweg. Toch weten astronomen nog steeds niet precies hoeveel deze reuzenstelsel weegt. Een nieuw onderzoek brengt daar verandering in, door tot diep in
De meeste planeten draaien mooi in dezelfde richting als de rotatie van hun ster. Logisch, want ze zijn ontstaan uit dezelfde draaiende schijf van gas en stof. Maar bij een planeet die GJ3090 b heet, blijkt dat compleet anders te zijn. Deze planeet beweegt tegen de draairichting van zijn ster
Ergens in ons eigen Melkwegstelsel, verscholen achter stof en sterren, zat al miljarden jaren een groep sterren die niemand had opgemerkt. Nu is die groep eindelijk ontdekt. Astronomen noemen hem Garro 04. Dat klinkt misschien vreemd: hoe kun je iets over het hoofd zien dat al zo lang bestaat? Het
Ergens in het heelal ontstaan flitsen van radiogolven die maar een paar duizendste van een seconde duren, maar in die korte tijd meer energie afgeven dan onze zon in dagen. Wetenschappers noemen ze snelle radioflitsen, oftewel FRB's (Fast Radio Bursts). Waar deze flitsen precies vandaan komen, is al
Planeten lijken op het eerste gezicht star en onveranderlijk. Maar volgens een nieuw computermodel maken zogeheten super-aardes, planeten die groter zijn dan de aarde maar kleiner dan Neptunus, een flinke krimp door terwijl ze afkoelen. Hun binnenkant kan tot ongeveer 10% kleiner worden dan toen de planeet nog gloeiend
Ergens op grote afstand van de aarde is een ster bezig te sterven. Niet met een knal, maar langzaam, in fases. Met de ALMA-telescoop in Chili, een netwerk van schotels dat radiogolven opvangt, hebben astronomen nu ongekend scherpe details vastgelegd van dit stervensproces. De ster heet IRAS 06530-0213
Draai een pizzadeeg snel rond en het wordt platter en breder. Iets soortgelijks gebeurde met onze planeet, vlak nadat de Maan ontstond. Een nieuw onderzoek laat zien dat deze vervorming de allereerste gebergtevorming op Aarde in gang kan hebben gezet. Zo'n 4,5 miljard jaar geleden botste een
Tussen 1645 en 1715 gebeurde er iets vreemds met de zon. Er waren bijna geen zonnevlekken te zien. Deze periode heet het Maunder-minimum, genoemd naar de astronoom die het ontdekte. Het viel samen met een koude periode op aarde, de "kleine ijstijd". Maar hoe zeldzaam is zo&
Op aarde verandert het weer voortdurend. Maar wat als je naar een wereld kijkt die miljarden kilometers verderop rondzweeft in de ruimte? Sterrenkundigen ontdekten dat het weerpatroon op zo'n object al meer dan zeven jaar bijna precies hetzelfde is gebleven. Dat is opvallend, want de atmosferen van dit
Elke dag vallen er kleine stukjes ruimtepuin op de Aarde, de Maan, Mars en Jupiter. Meestal merken we er niets van. Maar nieuw onderzoek laat iets vreemds zien: er gebeuren véél meer van die inslagen dan onze rekenmodellen voorspellen. Soms tot honderd keer meer. Wetenschappers gebruiken computersimulaties om te berekenen
Diep in het hart van bijna elk sterrenstelsel zit een superzwaar zwart gat: een gebied waar zoveel massa is samengeperst dat zelfs licht er niet aan kan ontsnappen. Normaal gesproken is er een strakke regel tussen hoe zwaar zo'n zwart gat is en hoe zwaar het stelsel eromheen.
Ver weg in de ruimte beweegt een sterrenstelsel door een enorme wolk van heet gas, alsof het door stroperig water zwemt. Die beweging buigt een straal van deeltjes die uit het stelsel schiet helemaal om, tot een sliert van meer dan 500.000 lichtjaar lang. Nu hebben astronomen voor het
Zestig lichtjaar van ons vandaan groeit een zonnestelsel op. Het staat bekend als Bèta Pictoris en is nog maar 20 tot 25 miljoen jaar oud, extreem jong vergeleken met ons eigen zonnestelsel van 4,6 miljard jaar. Sterrenkundigen gebruikten dit systeem nu als een soort tijdmachine: met computersimulaties bekeken ze
Sommige plekken in de ruimte zijn zo lastig te bekijken dat er jarenlang iets verborgen kan blijven. Dat overkwam sterrenkundigen bij HR 8799, een van de beroemdste planetenstelsels buiten ons eigen zonnestelsel. Nu blijkt dat er niet vier, maar vijf planeten om deze ster draaien. HR 8799 is al jaren
In 2019 zag de wereld voor het eerst een echte foto van een zwart gat. Die beroemde oranje ring, gemaakt met de Event Horizon Telescope, was een wereldwijd netwerk van schotels op aarde die samen als één reuzentelescoop werkten. Het was een huzarenstukje. Maar wetenschappers lopen nu tegen de grenzen
Diep in de oudste foto's van de James Webb-ruimtetelescoop duiken vreemde, felrode stipjes op. Ze zijn piepklein, gloeien intens rood en zitten vol energie. Astronomen noemen ze "Little Red Dots" en al een tijd breken ze zich het hoofd over wat deze dingen eigenlijk zijn.
Een ster die ontploft, laat normaal gesproken een lichtcurve zien die langzaam en gelijkmatig uitdooft. Maar bij supernova SN 2018bsz zagen astronomen iets vreemds: het licht van deze extreem heldere sterexplosie golft op een vast ritme. Elke 31,6 dagen keert een klein signaal terug, als een hartslag die maandenlang
Aan de zuidelijke nachthemel, vooral goed zichtbaar vanaf het zuidelijk halfrond, hangen twee wolkachtige vlekken die met het blote oog te zien zijn. Dit zijn de Grote en de Kleine Magelhaense Wolk, twee kleine sterrenstelsels die als trouwe begeleiders om onze Melkweg draaien. Nieuw onderzoek laat zien dat deze twee
Soms lijkt een bijzondere ontdekking bij nader onderzoek toch anders te zitten. Dat gebeurt nu met het sterrenstelsel HD 3167, een ster met twee planeten die dwars voor hun ster langsschuiven. Nieuwe metingen zetten vraagtekens bij een eerdere, opvallende claim over de banen van deze planeten. HD 3167 is een
Om elk sterrenstelsel hangt een enorme, onzichtbare wolk: een halo van donkere materie. We kunnen die materie niet zien, maar we weten dat ze er is omdat ze met haar zwaartekracht sterren en gas op hun plek houdt. Nieuw onderzoek laat nu iets opvallends zien: in de kern van zware
Op maar tien lichtjaar afstand cirkelt een gasplaneet om een andere ster: Epsilon Eridani b. Tien lichtjaar lijkt ver, maar in de sterrenkunde is dat verrassend dichtbij. Zou je er met een vliegtuig naartoe reizen, dan duurt dat miljoenen jaren. Toch is dit de dichtstbijzijnde planeet van het type "
Op zo'n 137 lichtjaar van de aarde draait een ster met drie bijzondere planeten om zich heen. Ze zijn groter dan de aarde, maar kleiner dan Neptunus. Astronomen noemen dit type planeet een sub-Neptunus. Acht jaar lang metingen met een supergevoelige telescoop hebben nu de belangrijkste eigenschappen